Nauka o cieple zbir wpisw

Zmiana objętości ciał cz. 9

Tak płynie zawsze górą wiatr gorący od stref ciepłych przy równiku ziemi ku biegunom, wracając dołem w odwrotnym kierunku, jako wiatr chłodny (wiatry stałe czyli passaty). W taki sam sposób tworzą się w oceanach prądy wody ciepłe i zimne. Ponieważ woda rozgrzewa się znacznie wolniej od lądu stałego, lecz i znacznie wolniej w ciągu nocy […]

Zmiana objętości ciał cz. 8

Ponieważ ciepłe powietrze wznosi się zawsze w górę, przeto pod sufitem mamy powietrze cieplejsze, niż przy podłodze, jak to czujemy, siedząc na górnych miejscach w teatrze; powietrze chłodne, wpływając do pokoju, wieje nam przede wszystkim w nogi. Tak samo powietrze, rozgrzawszy się w jakiejś okolicy na powierzchni ziemi, rozszerza się i wznosi w górę (t. […]

Zmiana objętości ciał cz. 7

Ruch powietrza wskutek rozszerzalności. Gdy powietrze się rozgrzewa, np. nad płomieniem w cylindrze lampy, wówczas rozszerza się, jak wszystkie ciała, staje się więc rzadsze i lżejsze od powietrza nieogrzanego, wskutek czego wznosi się w górę. Dość nad cylindrem zapalonej lampy puścić dym z cygara, bibułkę, puch itp., aby te przedmioty zostały porwane ku górze tym […]

Zmiana objętości ciał cz. 6

Z wiosną, promienie słońca zdołałyby roztopić tylko górną warstwę lodu, który na dnie wszystkich wód pozostawałby przez rok cały, powodując niską temperaturę wody. Woda nie mogłaby już parować tak prędko, jak obecnie i tworzyć tak częstych opadów (deszczów). Prawdopodobnie przeto, życie na ziemi nie mogłoby w tych warunkach istnieć wcale. Wskutek rozszerzania się wody przy […]

Zmiana objętości ciał cz. 5

W temperaturze 0° zamienia się ona w lód, który z tego powodu ma większą objętość niż woda przy +4° i jest wskutek tego lżejszy od wody, jak to powszechnie wiadomo z tego, że lód pływa na wodzie. Gdy lód się topi, woda z niego powstała zajmuje więc mniejszą od niego objętość, a gdy ją ogrzewamy […]

Zmiana objętości ciał cz. 4

Ciepło polega więc na rudni cząsteczek ciała, a temperatura ciała, zależy od szybkości tego ruchu. Gdy szybko biegnąca kula uderza w drugą, toczącą się przed nią wolniej, wówczas sama traci część swego ruchu, gdy druga nabywa ruchu szybszego; tak samo gdy ciało cieplejsze zetknie się z chłodniejszym, ruch cząsteczek w pierwszym słabnie, w drugim się […]

Zmiana objętości ciał cz. 3

Istota ciepła. Gdy ciało wskutek ogrzania powiększa się, ciężar jego przez to nie wzrasta, a więc ciału masy nie przybywa. Widocznie więc, ciało przy ogrzewaniu powiększa się tylko dlatego, że cząsteczki, z. których ciało jest złożone, oddalają się od siebie. Ponieważ cząsteczki, choć się przyciągają siłą spójności, są od siebie oddalone tylko dlatego, że się […]

Zmiana objętości ciał cz. 2

Nie mogąc korka szklanego wyjąć z flaszeczki, ogrzewamy przez krótką chwilę szyjkę flaszki nad lampą, po czym korek łatwo wyjąć się daje; gdybyśmy szyjkę ogrzewali dłużej, rozszerzy się nie tylko ona, lecz i korek, wskutek czego znów go wyjąć nie będziemy mogli. Jeżeli wiejemy do rozgrzanej szklanki zimnej wody, lub odwrotnie, szklanka pęka, gdyż cienka […]

Zmiana objętości ciał cz. 1

Rozszerzalność i kurczliwość ciał. Żelazne ruszty w piecach nie mogą być szczelnie obmurowane, gdyż po rozpaleniu na nich węgla, rozsadziłyby piec, alboby się wygięły; widocznie więc wskutek ogrzania, żelazo powiększa swą objętość. Szyba, szczelnie wstawiona w ramę okienną, ogrzawszy się w bliskości pieca lub na słońcu, pęka. Dusza w żelazku do prasowania musi być znacznie […]

Promieniowanie ciepła

Zwróćmy się twarzą ku gorącemu piecowi, nie dotykając się go; twarz odczuwa ciepło. Zdawać się może, że tu powietrze pośredniczy w przeprowadzaniu ciepła między piecem, a naszym ciałem. Lecz dość między piecem, a twarzą umieścić ćwiartkę papieru lub szybę, aby tego „palenia” pieca już nie odczuć, choć powietrze przed twarzą jest tak samo ciepłe, jak […]